Page 74 - Demo

Franca n%u00eb fund t%u00eb shekullit XVI dhe XVIIGjat%u00eb shekullit XVI, monark%u00ebt francez%u00eb vazhdonin t%u00eb ishin katolik%u00eb. Megjithat%u00eb, rreth 40% e fisnik%u00ebve, p%u00ebrfshir%u00eb edhe sht%u00ebpin%u00eb e Burbon%u00ebve, u konvertuan n%u00eb protestant%u00eb. Konvertimi i nj%u00eb numri kaq t%u00eb madh syresh i b%u00ebri protestant%u00ebt nj%u00eb k%u00ebrc%u00ebnim serioz politik p%u00ebr pushtetin monarkik. N%u00eb vitin 1562 shp%u00ebrtheu nj%u00eb luft%u00eb civile n%u00eb shkall%u00eb t%u00eb gjer%u00eb mes protestant%u00ebve francez%u00eb (hugonot%u00ebt) dhe katolik%u00ebve. P%u00ebr m%u00eb se 30 vjet, deri m%u00eb 1598, Franca u p%u00ebrfshi n%u00eb beteja t%u00eb p%u00ebrgjakshme. Me dat%u00eb 24 gusht 1572, shum%u00eb fisnik%u00eb protestant%u00eb ishin mbledhur p%u00ebr t%u00eb marr%u00eb pjes%u00eb n%u00eb martes%u00ebn e Enrikut t%u00eb Navarr%u00ebs, mbretit t%u00eb ardhsh%u00ebm francez, me motr%u00ebn e mbretit Valua. T%u00eb nxitur prej familjes mbret%u00ebrore Valua, u masakruan rreth 3000 protestant%u00eb n%u00eb Paris dhe m%u00eb shum%u00eb se 10 000 n%u00eb qytete t%u00eb tjera Kjo do t%u00eb quhej masakra e nat%u00ebs s%u00eb Sh%u00ebn Bartolomeut. Vet%u00eb Enriku shp%u00ebtoi vet%u00ebm n%u00eb saje t%u00eb premtimit p%u00ebr t%u2019u konvertuar n%u00eb katolik. N%u00eb vitin 1589, pas nj%u00eb s%u00ebr%u00eb intrigash, Enriku i Navarr%u00ebs trash%u00ebgoi fronin francez. P%u00ebr nj%u00eb Franc%u00eb t%u00eb fuqishme dhe t%u00eb bashkuar kishte m%u00eb shum%u00eb r%u00ebnd%u00ebsi figura e mbretit, sesa besimi i tij fetar. Enriku ishte sundimtari i par%u00eb i dinastis%u00eb Burbone. Ai u b%u00eb nj%u00eb nga sundimtar%u00ebt m%u00eb t%u00eb dashur n%u00eb historin%u00eb e Franc%u00ebs. P%u00ebr t%u00eb mbrojtur protestant%u00ebt dhe p%u00ebr t%u00eb shmangur konfliktet fetare, n%u00eb vitin 1598, Enriku shpalli Dekretin (Ediktin) e Nant%u00ebs. Ky dokument u dha protestant%u00ebve trajtim t%u00eb barabart%u00eb para ligjit, mund%u00ebsi t%u00eb barabarta n%u00eb mbajtjen e posteve qeveritare dhe liri n%u00eb ushtrimin e besimit t%u00eb tyre. Nj%u00eb toleranc%u00eb e till%u00eb fetare ishte e pazakont%u00eb p%u00ebr koh%u00ebn. N%u00eb vitin 1610, Enriku u vra nga nj%u00eb besimtar fanatik dhe froni mbret%u00ebror i kaloi djalit t%u00eb tij n%u00ebnt%u00ebvje%u00e7ar, Luigjit XIII. N%u00eb vitin 1624, Kardinali Rishelje (Richelieu) u b%u00eb kryeminist%u00ebr i Luigjit XIII dhe do t%u00eb konsiderohet si nj%u00eb prej udh%u00ebheq%u00ebsve m%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj n%u00eb historin%u00eb e Franc%u00ebs. Q%u00ebllimi i tij kryesor ishte forcimi i autoritetit t%u00eb mbretit brenda vendit dhe forcimi i pozicionit t%u00eb Franc%u00ebs n%u00eb Evrop%u00eb. Meqen%u00ebse familja Habsburge p%u00ebrb%u00ebnte k%u00ebrc%u00ebnim t%u00eb madh ndaj Franc%u00ebs, Rishelieja vendosi t%u00eb kufizonte fuqin%u00eb e saj. Prandaj shum%u00eb shpejt ai e drejtoi Franc%u00ebn drejt nj%u00eb konflikti t%u00eb p%u00ebrgjaksh%u00ebm, t%u00eb njohur si %u201cLufta Tridhjet%u00ebvje%u00e7are%u201d (1618-1648). Kardinali Rishelje mbajti me financime protestant%u00ebt suedez%u00eb dhe mb%u00ebshteti %u00e7%u00ebshtjen protestante kund%u00ebr Habsburg%u00ebve. Megjith%u00ebse Risheljeja dhe mbreti Luigj XIII vdiq%u00ebn para p%u00ebrfundimit t%u00eb Luft%u00ebs Tridhjet%u00ebvje%u00e7are, politika franceze qe e suksesshme, p%u00ebrderisa Franca n%u00eb vitin 1648 rezultoi fuqia udh%u00ebheq%u00ebse n%u00eb Evrop%u00eb. Risheljeja vdiq m%u00eb 1642.Masakra e Sh%u00ebn Bartolomeut.Piktur%u00eb e Fransua Dybua, 15291Kardinali Rishelje.Piktur%u00eb e F. d%u00eb Shampanj%u00eb24.1 Monarkia absolute n%u00eb Franc%u00ebP%u00ebr nd%u00ebrtimin e pallatit t%u00eb Versaj%u00ebs punuan mij%u00ebra pun%u00ebtor%u00eb dhe u desh%u00ebn m%u00eb shum%u00eb se 20 vjet. Pallati p%u00ebrmbante qindra dhoma, p%u00ebrfshir%u00eb edhe 240 sallone me mure me afreske. Ai ishte i rrethuar nga kopshte t%u00eb zbukuruara me statuja dhe shat%u00ebrvan%u00eb madh%u00ebshtor%u00eb.Grimc%u00eb historike72